OKF คืออะไร

Open Knowledge Format (OKF) คือสเปกแบบเปิดสำหรับเก็บ "ความรู้" ขององค์กรในรูปของ ไดเรกทอรีของไฟล์ Markdown ที่มี YAML frontmatter เพื่อให้ทั้งคนและ AI agent เขียน อ่าน แลกเปลี่ยน และใช้งานได้ — โดยไม่ต้องมี SDK, ฐานข้อมูล, หรือเครื่องมือเฉพาะทาง

ถ้าคุณ cat ไฟล์ได้ คุณก็อ่าน OKF ได้ · ถ้าคุณ git clone repo ได้ คุณก็ส่งต่อ OKF ได้

ที่มา

OKF v0.1 เผยแพร่เมื่อ 12 มิถุนายน 2026 โดยทีม Data Cloud ของ Google Cloud (Sam McVeety และ Amir Hormati) เป็นการทำให้ "LLM-wiki pattern" ที่ Andrej Karpathy เสนอไว้ กลายเป็นมาตรฐานที่พกพาได้และเป็นกลาง (vendor-neutral)

แนวคิด LLM-wiki คือ: แทนที่จะให้ LLM ไปค้นเอกสารดิบใหม่ทุกครั้งที่ถาม ให้ AI ค่อย ๆ สังเคราะห์ความรู้ลงเป็นหน้า Markdown ที่จัดระเบียบและเชื่อมโยงกันไว้ล่วงหน้า แล้วโหลด หน้าที่เกี่ยวข้องเข้า context ตรง ๆ

องค์ประกอบหลัก (ดูละเอียดในภาคที่ 3)

คำความหมายสั้น ๆ
Bundleไดเรกทอรีของไฟล์ความรู้ทั้งหมด — หน่วยที่ใช้แจกจ่าย
Conceptความรู้หนึ่งหน่วย = ไฟล์ .md หนึ่งไฟล์ (เช่น ตาราง, metric, playbook)
Concept IDpath ของไฟล์ใน bundle ตัด .md ออก เช่น tables/orders.md → tables/orders
Frontmatterบล็อก YAML บนหัวไฟล์ (เก็บ metadata เช่น type, title, tags)
Linkลิงก์ Markdown ระหว่าง concept = สร้างความสัมพันธ์เป็น graph

ตัวอย่าง concept หนึ่งไฟล์

ไฟล์ tables/orders.md:

---
type: BigQuery Table
title: Orders
description: หนึ่งแถวต่อหนึ่งคำสั่งซื้อของลูกค้า
tags: [sales, orders]
timestamp: 2026-06-15T00:00:00Z
---

# Schema
| Column | Type | Description |
| :--- | :--- | :--- |
| order_id | STRING | รหัสคำสั่งซื้อ (unique) |
| customer_id | STRING | FK ไปยัง [customers](customers.md) |

# Joins
เชื่อมกับ [customers](customers.md) ผ่าน `customer_id`

จะเห็นว่ามันคือ Markdown ธรรมดาที่อ่านออกได้ทันที — แค่มีหัว YAML เล็ก ๆ และมีลิงก์ไปยัง concept อื่น

หลักการออกแบบ 3 ข้อ

  1. บังคับน้อยที่สุด (minimally opinionated) — frontmatter บังคับแค่ฟิลด์ type เดียว ที่เหลือผู้ผลิตกำหนดเอง
  2. ผู้ผลิตกับผู้บริโภคแยกอิสระ — bundle ที่คนเขียนด้วยมือ, agent สร้าง, หรือ pipeline export มา ล้วนถูกอ่านได้ด้วยเครื่องมือใดก็ได้
  3. เป็นกราฟ ไม่ใช่แค่ต้นไม้ — concept เชื่อมกันด้วยลิงก์ Markdown เกิดเป็นความสัมพันธ์ที่รวยกว่าโครงสร้างโฟลเดอร์

OKF ไม่ใช่อะไร

  • ไม่ใช่ taxonomy ตายตัว — ไม่ได้กำหนดว่าต้องมี type อะไรบ้าง
  • ไม่ได้กำหนดว่าต้องเก็บ/เสิร์ฟ/ค้นด้วยโครงสร้างพื้นฐานแบบไหน
  • ไม่ได้มาแทน schema เฉพาะทาง (Avro, Protobuf, OpenAPI) — OKF อ้างอิง ถึงพวกนั้น ไม่ได้กลืนมันเข้าไป

ต่อไปเราจะดูว่า ทำไม ถึงเลือก OKF แทนการทำ RAG แบบเดิม → ทำไมต้อง OKF